<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" version="2.0" xml:lang="ja">
<channel>
<title>感染対策情報</title>
<link>http://med.saraya.com/infection-control/</link>
<atom:link href="http://med.saraya.com/infection-control/rss2.xml" rel="self" type="application/rss+xml" />
<language>ja</language>
<copyright>Copyright (C) 2026 感染対策情報 All rights reserved.</copyright>
<lastBuildDate>Wed, 01 Jul 2026 14:30:22 +0900</lastBuildDate>
<generator>a-blog cms</generator>
<docs>http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss</docs>
<item>
<dc:creator>山田 奈桜</dc:creator>
<title>洗浄</title>
<link>http://med.saraya.com/infection-control/guide/reprocessing/cleaning.html</link>
<description><![CDATA[















































































































<nav class="entry-outline not-editor-style">
  <h2 class="entry-outline-title js-except">目次</h2>
  <div class="js-outline-yield entry-outline-list-wrap"></div>
</nav>


















































<div class="column-block-editor">
<h2 class="tit02 heading-line">洗浄方法</h2><p class="MsoNormal">洗浄とは、対象物に付着した有機物（血液・体液等）や無機物（塩類・薬剤等）などの汚染物を除去することをいいます。<br>洗浄工程では、「洗浄剤の化学的作用」と、用手洗浄（ブラッシング）や超音波洗浄機、ウォッシャーディスインフェクター（WD）などの「物理的な力」を併用することで効果が得られます。<br>洗浄が不十分で汚染物が残留していると、洗浄後の消毒や滅菌の効果が十分に得られません。そのため、器材の構造や材質に応じて適切な洗浄剤と洗浄方法を選択することが重要です。また、その洗浄の質を担保するために、洗浄工程の適切な管理と評価を行う必要があります。</p>
</div>
































































<div class="column-block-editor">
<h4 class="tit04">洗浄の種類と特徴</h4><div class="tableWrapper"><table class=""><tbody><tr><td colspan="2" rowspan="1"><p style="text-align: center">種類</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">方法</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">主な特徴・留意点など</p></td></tr><tr><td colspan="2" rowspan="1"><p style="text-align: center">用手洗浄</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>ブラシやスポンジを使用して物理的に汚れを除去する方法</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>機械洗浄ができない繊細な器材に適している。飛散による曝露に注意が必要</p></td></tr><tr><td colspan="2" rowspan="1"><p style="text-align: center">浸漬洗浄</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>対象物全体を洗浄液中に一定条件で浸し、主に洗浄剤の化学的作用（分解・膨潤）により汚れを除去する方法</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>用手・機械洗浄の前処理として実施されることが多い</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="3"><p style="text-align: center">機械洗浄</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: left">超音波洗浄機</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p class="MsoNormal">装置内でキャビテーション<sup>＊</sup>を発生させ、対象物に物理的な力を与えることにより汚れを剥離する方法</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>複雑な構造や器材の入り組んだ部分（ボックスロックなど）の洗浄に適している。ゴムやシリコンはキャビテーション効果を減弱させるため注意が必要</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p><a class="link" href="https://med.saraya.com/products/cssd/washer/aw180/45390.html">ウォッシャーディスインフェクター（WD）</a></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>洗浄やすすぎ、熱水消毒、乾燥などの工程を全自動で行う機械による洗浄方法</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>処理の標準化が可能。洗浄、すすぎ、熱水消毒、乾燥が自動で行えるため、スタッフの安全性が高い</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>減圧沸騰式洗浄機</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>減圧による沸騰や突沸現象を利用し、汚れを除去する洗浄方法</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p class="MsoNormal">内腔構造を持つ器材の洗浄に優れている</p></td></tr></tbody></table></div><p>＊キャビテーション：超音波の振動により水中に小さな真空の空洞が発生する現象のこと。超音波洗浄機ではこの空洞が破裂する際に発生するエネルギーを利用しています。</p>
</div>
































































<div class="column-block-editor">
<h2 class="tit02 heading-line"><span>洗浄剤</span></h2><p class="MsoNormal" style="text-align: left">洗浄剤は、一般的には水溶液のpH（ピーエイチ）により分類されます。pHとは水溶液中の水素イオンの濃度を表す指標で、酸性やアルカリ性の度合い（強さ）を示します。pHは0～14の範囲で表され、pH7は中性を示し、7よりも数値が小さいほど酸性が強く、数値が大きいほどアルカリ性が強くなります。洗浄剤はpHによって汚れへのアプローチや材質への影響が異なるため、汚れの種類や器材の材質に応じて適切に選択される必要があります。</p>
</div>
































































<div class="column-block-editor">
<h4 class="tit04">洗浄剤の種類と特徴</h4><div class="media-image-block align-center" data-type="imageBlock" data-align="center" data-width="100%" data-eid="6248" data-no-lightbox="false"><figure class="" style="max-width: 100%;"><a href="http://med.saraya.com/media/010/202607/il_ic_sccd-cleaniing.png?v=20260701143005" class="js-smartphoto" data-group="6248"><img src="http://med.saraya.com/media/010/202607/mode3_w1200-il_ic_sccd-cleaniing.png?v=20260701143005" class="unit-id-6248" width="1400" height="409" loading="lazy" decoding="async" data-mid="3264"></a></figure></div><h4 class="tit04">洗浄における水質（硬度）の重要性</h4><p class="MsoNormal">洗浄効果を最大限に引き出すためには、使用する水の質も重要な要素となります。<br>水道水に含まれる硬度成分（マグネシウム、カルシウムなど）は、洗浄剤の成分と反応してその活性を阻害し、洗浄効果を低下させる原因となります。また、器材表面にスケール（白い斑点）が残る原因にもなります。<br>洗浄に使用する水は、硬度成分の含有量が少ない軟水を使用することが推奨されます。日本では一般的に硬度 100mg/L以下が軟水とされています。</p>
</div>
































































<div class="column-block-editor">
<h2 class="tit02 heading-line">すすぎ</h2><p>すすぎは、洗浄工程により遊離・分解された汚染物や洗浄剤成分を洗い流すことを目的としています。<br>不十分なすすぎは、器材に汚染物や洗浄剤成分が残留させ、熱ヤケや錆の原因となるだけでなく、残留物質が患者の生体反応を引き起こすなど重大な医療事故につながる恐れがあります。そのため、すすぎは医療器材再生処理において重要な工程とされています。</p><h4 class="tit04">すすぎの適正評価の方法（例）</h4><ul><li><p>洗浄剤成分の検出：洗浄後の器材表面に残留している特定の洗浄剤成分を化学的に検出する方法</p></li><li><p class="MsoNormal">導電率（電気伝導率）の測定：すすぎ前後の水を採取し、各々の導電率（電気伝導率）を比較する方法</p><p class="MsoNormal">※残留物（不純物）が多いほど導電率は高くなる</p></li></ul><h4 class="tit04">すすぎに適した水</h4><p class="MsoNormal">水道水に含まれる硬度成分（マグネシウム、カルシウムなど）や塩化物イオンは、スケール<sup>＊</sup>や孔食の原因となる可能性があります。このようなリスクを避けるため、すすぎには、水中の不純物が取り除かれた脱イオン水（イオン交換水、RO水、蒸留水など）を使用することが推奨されます。<br>特に最終のすすぎ工程では、脱イオン水を使用することで、器材トラブルの軽減に大きく寄与し、器材の長期的な使用と安全性の確保につながります。</p>
</div>





























































































<div class="column-group gu-border">







































<div class="column-block-editor">
<p><span style="font-size: 0.8em" data-font-size="0.8em">＊スケールとは<br>水中に含まれるマグネシウムイオンやケイ酸塩などが原因でできるシミ状の付着物です。衛生上のリスクはありません。最終すすぎ工程で使用する水の水質を見直すことで、発生の抑制・改善が見込まれます。</span></p>
</div>
























































































































































</div>









































<div class="column-block-editor">
<h2 class="tit02 heading-line"><span>洗浄評価</span></h2><p class="MsoNormal">洗浄の質を客観的に保証するためには、バリデーションの一環として定期的な洗浄評価を実施する必要があります。<br>バリデーションとは、特定の工程が実施された際に、その効果が根拠をもって再現可能であることを確立する手順のことです。洗浄プロセスにおいては、設定した手順通りに実施すれば、常に器材の汚染が適切に除去されることを確認・記録する作業を指します。</p><h4 class="tit04">洗浄バリデーションを構成する3つの工程</h4><ul><li><p>据付時適格性確認（Installation Qualification：IQ）</p><p class="MsoNormal"><span>装置が仕様通りに設置されていることを確認し記録すること</span></p></li><li><p class="MsoNormal">運転時適格性確認（Operational Qualification：OQ）</p><p class="MsoNormal"><span>据え付けられた装置が予め定められた通り作動することを確認し記録すること</span></p></li><li><p class="MsoNormal">稼働性能適格性確認（Performance Qualification：PQ）</p><p class="MsoNormal"><span>実際に汚染された器材を用いて装置を作動させた際に、基準に従って稼働し、期待される効果が得られることを確認し記録すること</span></p></li></ul><p class="MsoNormal">これら一連のプロセスを記録し、管理することで、洗浄の質の維持と向上を図ります。</p>
</div>
































































<div class="column-block-editor">
<h4 class="tit04">洗浄評価の方法とタイミング</h4><div class="tableWrapper"><table class=""><tbody><tr><td colspan="2" rowspan="1"><p style="text-align: center">洗浄評価方法</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">内容</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">実施頻度</p></td></tr><tr><td colspan="2" rowspan="1"><p style="text-align: center">目視法</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p class="MsoNormal">器材に残存する汚染物を肉眼で判定する方法</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>日常監視</p></td></tr><tr><td colspan="2" rowspan="1"><p style="text-align: center"><a class="link" href="https://med.saraya.com/products/cssd/maintenance/pq-zanryutampaku/50343.html"><u>色素染色法</u></a></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p class="MsoNormal">器材に残存する蛋白質を試薬で染色して判定する方法</p></td><td colspan="1" rowspan="2"><p>日常監視を含め必要に応じて実施</p></td></tr><tr><td colspan="2" rowspan="1"><p style="text-align: center"><a class="link" href="https://med.saraya.com/products/handhygiene/monitoring/lumitester-smart/74534.html"><u>拭き取り法</u></a></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p class="MsoNormal">器材に残存する指標物質を拭き取り、付着した指標物質を試薬と反応させて判定する方法</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="2"><p style="text-align: center">抽出定量法</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p class="MsoNormal">テストデバイスを用いた方法</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p class="MsoNormal">テストデバイスに残存する蛋白質をアルカリ性溶液などで溶出させた後、試薬と反応させて定量化する方法</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p class="MsoNormal">・日常監視を含め必要に応じて実施（年1回以上）</p><p class="MsoNormal">・OQ、PQおよび適格性再確認を行うとき</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p class="MsoNormal">臨床使用された器材を用いた方法</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p class="MsoNormal">器材に残存する蛋白質をアルカリ性溶液などで溶出させ、試薬と反応させて定量化する方法</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p class="MsoNormal">・PQおよび適格性再確認を行うとき（年1回以上）</p><p class="MsoNormal">・プロセスの有効性に影響を与える変更が生じた時（洗浄条件、新規洗浄物の導入、修理など）</p></td></tr><tr><td colspan="2" rowspan="1"><p style="text-align: center"><a class="link" href="https://med.saraya.com/products/option/cssd/aw180-indicator/"><u>洗浄インジケータ</u></a></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p class="MsoNormal">疑似汚染物を塗布したインジケータを器材と一緒に洗浄し、洗浄後の塗布物残存量を肉眼で判定する方法</p><p class="MsoNormal">インジケータのコンセプトはメーカーによって異なる</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p class="MsoNormal">特性を十分理解した上で日常的に実施（各サイクルなど）</p></td></tr></tbody></table></div>
</div>
































































<div class="column-block-editor">
<h4 class="tit04">WDで洗浄された医療器材の管理と残留蛋白質基準値</h4><p class="MsoNormal">WDで洗浄された器材は日常的な点検に加え、少なくとも年1回以上、抽出定量法を用いた洗浄評価を実施する必要があります。さらに、洗浄条件の変更や新規医療器材の導入、修理を含む復旧など、洗浄プロセスに影響を与える変更が発生した場合にも、追加で評価を実施することが求められます。</p><p class="MsoNormal">抽出定量法では、OPA変法、BCA法、CBB法などの方法が用いられます。<span>これらの方法により残留蛋白質を測定し、その残留量がRMD※の単位面積あたり6.4μg/cm²未満であることを確認する必要があります。もし残留蛋白質量が6.4μg/cm²を超えた場合は</span>、不適合と判定し、直ちに原因（洗浄剤の不足、温度、スプレーアーム、プログラムの設定など）を調査し、適切な対策を講じなければなりません。</p><p class="MsoNormal">＊RMD：Reusable Medical Device＝再使用可能医療機器</p>
</div>

























































































]]></description>
<category>医療器材の再生処理</category>
<guid isPermaLink="true">http://med.saraya.com/infection-control/guide/reprocessing/cleaning.html</guid>
<pubDate>Wed, 01 Jul 2026 14:30:22 +0900</pubDate>
</item>
<item>
<dc:creator>星田 愛奈</dc:creator>
<title>プラスチックエプロンの着脱方法</title>
<link>http://med.saraya.com/infection-control/guide/ppe/proc-apron.html</link>
<description><![CDATA[



































































































<div class="column-block-editor">
<p>PPEは適切に着脱しなかった場合、着用者や周囲環境を汚染する危険性があります。<br>ここではプラスチックエプロンの適切な着脱方法について紹介します。</p>
</div>





























































































<div class="column-group gu-bg-gray">







































<div class="column-block-editor">
<p style="text-align: center"><strong>着用前に</strong></p><ul><li><p>プラスチックエプロンは箱から出したばかりの新品のものを使用しましょう</p></li><li><p>プラスチックエプロン表面を汚染させないように取り出しましょう</p></li></ul>
</div>
























































































































































</div>



























































<!-- J-stream -->

<div class="column-youtube column-youtube- align-">
  <div class="" >
    <div class="column-iframe">
      <script type="text/javascript" charset="UTF-8" src="https://ssl-cache.stream.ne.jp/www50/eqa969tirx/jmc_pub/jmc_swf/player/t3/if.js"></script>
      <script type="text/javascript">
        jstream_t3.PlayerFactoryIF.create({
        b:"eqa969tirx.eq.webcdn.stream.ne.jp/www50/eqa969tirx/jmc_pub/jmc_swf/player/",
        c:"MTM0NA==",
        m:"MzYz==",
        s:{
          bskb:"10",
          el:"off",
          fskb:"10",
          
          wp:640,
          
          
          hp:480,
          
          il:"off",
          ip:"off",
          is:"on",
          sbt:"off",
          sn:"",
          tg:"off",
          ti:"off",
        }});
      </script>
      <noscript>
      <div>このコンテンツを見るためにはJavaScriptを有効にしてください。Please enable JavaScript to watch this content.</div>
      </noscript>
    </div>
  </div>
</div>













































<div class="column-block-editor">
<p style="text-align: center"><strong>手順パネルはこちら</strong></p><div class="media-file-block align-center " data-type="fileBlock" data-display-type="icon" data-icon="http://med.saraya.com/themes/system/images/fileicon/pdf.svg" data-icon-width="216" data-icon-height="250" data-caption="panel_apron.pdf" data-align="center" data-mid="2888" data-extension="PDF" data-file-size="215501"><div><a href="http://med.saraya.com/infection-control/media-download/2888/2fbe8ac37931fd4a/PDF/" target="_blank" rel="noopener noreferrer"><img src="http://med.saraya.com/themes/system/images/fileicon/pdf.svg" width="216" height="250" alt="" loading="lazy" decoding="async"></a><p class="caption">panel_apron.pdf</p></div></div>
</div>

























































































]]></description>
<category>PPE（個人防護具）</category>
<guid isPermaLink="true">http://med.saraya.com/infection-control/guide/ppe/proc-apron.html</guid>
<pubDate>Tue, 30 Jun 2026 10:48:49 +0900</pubDate>
</item>
<item>
<dc:creator>星田 愛奈</dc:creator>
<title>ガウンの着脱方法</title>
<link>http://med.saraya.com/infection-control/guide/ppe/proc-gown.html</link>
<description><![CDATA[



































































































<div class="column-block-editor">
<p>PPEは適切に着脱しなかった場合、着用者や周囲環境を汚染する危険性があります。<br>ここではガウンの適切な着脱方法について紹介します。</p>
</div>





























































































<div class="column-group gu-bg-gray">







































<div class="column-block-editor">
<p style="text-align: center"><strong>着用前に</strong></p><ul><li><p>ガウンは箱から出したばかりの新品のものを使用しましょう</p></li><li><p>ガウン表面を汚染させないように取り出しましょう</p></li></ul>
</div>
























































































































































</div>



























































<!-- J-stream -->

<div class="column-youtube column-youtube- align-">
  <div class="" >
    <div class="column-iframe">
      <script type="text/javascript" charset="UTF-8" src="https://ssl-cache.stream.ne.jp/www50/eqa969tirx/jmc_pub/jmc_swf/player/t3/if.js"></script>
      <script type="text/javascript">
        jstream_t3.PlayerFactoryIF.create({
        b:"eqa969tirx.eq.webcdn.stream.ne.jp/www50/eqa969tirx/jmc_pub/jmc_swf/player/",
        c:"MTM0NA==",
        m:"MzY0==",
        s:{
          bskb:"10",
          el:"off",
          fskb:"10",
          
          wp:640,
          
          
          hp:480,
          
          il:"off",
          ip:"off",
          is:"on",
          sbt:"off",
          sn:"",
          tg:"off",
          ti:"off",
        }});
      </script>
      <noscript>
      <div>このコンテンツを見るためにはJavaScriptを有効にしてください。Please enable JavaScript to watch this content.</div>
      </noscript>
    </div>
  </div>
</div>













































<div class="column-block-editor">
<p style="text-align: center"><strong>手順パネルはこちら</strong></p><div class="media-file-block align-center " data-type="fileBlock" data-display-type="icon" data-icon="http://med.saraya.com/themes/system/images/fileicon/pdf.svg" data-icon-width="216" data-icon-height="250" data-caption="panel_gown.pdf" data-align="center" data-mid="2884" data-extension="PDF" data-file-size="1090664"><div><a href="http://med.saraya.com/infection-control/media-download/2884/b7e18631e6c9f2ec/PDF/" target="_blank" rel="noopener noreferrer"><img src="http://med.saraya.com/themes/system/images/fileicon/pdf.svg" width="216" height="250" alt="" loading="lazy" decoding="async"></a><p class="caption">panel_gown.pdf</p></div></div>
</div>

























































































]]></description>
<category>PPE（個人防護具）</category>
<guid isPermaLink="true">http://med.saraya.com/infection-control/guide/ppe/proc-gown.html</guid>
<pubDate>Tue, 30 Jun 2026 10:47:36 +0900</pubDate>
</item>
<item>
<dc:creator>星田 愛奈</dc:creator>
<title>手袋の着脱方法</title>
<link>http://med.saraya.com/infection-control/guide/ppe/proc-gloves.html</link>
<description><![CDATA[



































































































<div class="column-block-editor">
<p>PPEは適切に着脱しなかった場合、着用者や周囲環境を汚染する危険性があります。<br>ここでは手袋の適切な着脱方法について紹介します。</p>
</div>





























































































<div class="column-group gu-bg-gray">







































<div class="column-block-editor">
<p style="text-align: center"><strong>着用前に</strong></p><ul><li><p>手袋は箱から出したばかりの新品のものを使用しましょう</p></li><li><p>手のサイズにフィットするものを選びましょう</p></li><li><p>手袋表面を汚染させないように取り出しましょう</p></li></ul>
</div>
























































































































































</div>



























































<!-- J-stream -->

<div class="column-youtube column-youtube- align-">
  <div class="" >
    <div class="column-iframe">
      <script type="text/javascript" charset="UTF-8" src="https://ssl-cache.stream.ne.jp/www50/eqa969tirx/jmc_pub/jmc_swf/player/t3/if.js"></script>
      <script type="text/javascript">
        jstream_t3.PlayerFactoryIF.create({
        b:"eqa969tirx.eq.webcdn.stream.ne.jp/www50/eqa969tirx/jmc_pub/jmc_swf/player/",
        c:"MTM0NA==",
        m:"MzY2==",
        s:{
          bskb:"10",
          el:"off",
          fskb:"10",
          
          wp:640,
          
          
          hp:480,
          
          il:"off",
          ip:"off",
          is:"on",
          sbt:"off",
          sn:"",
          tg:"off",
          ti:"off",
        }});
      </script>
      <noscript>
      <div>このコンテンツを見るためにはJavaScriptを有効にしてください。Please enable JavaScript to watch this content.</div>
      </noscript>
    </div>
  </div>
</div>













































<div class="column-block-editor">
<p style="text-align: center"><strong>手順パネルはこちら</strong></p><div class="media-file-block align-center " data-type="fileBlock" data-display-type="icon" data-icon="http://med.saraya.com/themes/system/images/fileicon/pdf.svg" data-icon-width="216" data-icon-height="250" data-caption="panel_gloves.pdf" data-align="center" data-mid="2890" data-extension="PDF" data-file-size="142382"><div><a href="http://med.saraya.com/infection-control/media-download/2890/55eae0f850e53a7f/PDF/" target="_blank" rel="noopener noreferrer"><img src="http://med.saraya.com/themes/system/images/fileicon/pdf.svg" width="216" height="250" alt="" loading="lazy" decoding="async"></a><p class="caption">panel_gloves.pdf</p></div></div>
</div>

























































































]]></description>
<category>PPE（個人防護具）</category>
<guid isPermaLink="true">http://med.saraya.com/infection-control/guide/ppe/proc-gloves.html</guid>
<pubDate>Tue, 30 Jun 2026 10:46:21 +0900</pubDate>
</item>
<item>
<dc:creator>星田 愛奈</dc:creator>
<title>マスクの着脱方法</title>
<link>http://med.saraya.com/infection-control/guide/ppe/proc-mask.html</link>
<description><![CDATA[



































































































<div class="column-block-editor">
<p>PPEは適切に着脱しなかった場合、着用者や周囲環境を汚染する危険性があります。<br>ここではマスクの適切な着脱方法について紹介します。</p>
</div>





























































































<div class="column-group gu-bg-gray">







































<div class="column-block-editor">
<p style="text-align: center"><strong>着用前に</strong></p><ul><li><p>マスクは箱から出したばかりの新品のものを使用しましょう</p></li><li><p>顔にフィットするものを選びましょう</p></li><li><p>裏表を確認しましょう</p></li></ul>
</div>
























































































































































</div>



























































<!-- J-stream -->

<div class="column-youtube column-youtube- align-">
  <div class="" >
    <div class="column-iframe">
      <script type="text/javascript" charset="UTF-8" src="https://ssl-cache.stream.ne.jp/www50/eqa969tirx/jmc_pub/jmc_swf/player/t3/if.js"></script>
      <script type="text/javascript">
        jstream_t3.PlayerFactoryIF.create({
        b:"eqa969tirx.eq.webcdn.stream.ne.jp/www50/eqa969tirx/jmc_pub/jmc_swf/player/",
        c:"MTM0NA==",
        m:"MzY1==",
        s:{
          bskb:"10",
          el:"off",
          fskb:"10",
          
          wp:640,
          
          
          hp:480,
          
          il:"off",
          ip:"off",
          is:"on",
          sbt:"off",
          sn:"",
          tg:"off",
          ti:"off",
        }});
      </script>
      <noscript>
      <div>このコンテンツを見るためにはJavaScriptを有効にしてください。Please enable JavaScript to watch this content.</div>
      </noscript>
    </div>
  </div>
</div>













































<div class="column-block-editor">
<p style="text-align: center"><strong>手順パネルはこちら</strong></p><div class="media-file-block align-center " data-type="fileBlock" data-display-type="icon" data-icon="http://med.saraya.com/themes/system/images/fileicon/pdf.svg" data-icon-width="216" data-icon-height="250" data-caption="panel_mask.pdf" data-align="center" data-mid="2880" data-extension="PDF" data-file-size="180584"><div><a href="http://med.saraya.com/infection-control/media-download/2880/3c43cacb7bc00d82/PDF/" target="_blank" rel="noopener noreferrer"><img src="http://med.saraya.com/themes/system/images/fileicon/pdf.svg" width="216" height="250" alt="" loading="lazy" decoding="async"></a><p class="caption">panel_mask.pdf</p></div></div>
</div>

























































































]]></description>
<category>PPE（個人防護具）</category>
<guid isPermaLink="true">http://med.saraya.com/infection-control/guide/ppe/proc-mask.html</guid>
<pubDate>Tue, 30 Jun 2026 10:41:46 +0900</pubDate>
</item>
<item>
<dc:creator>星田 愛奈</dc:creator>
<title>複数のPPEを使用する場合の着脱方法</title>
<link>http://med.saraya.com/infection-control/guide/ppe/proc-multi.html</link>
<description><![CDATA[



































































































<div class="column-block-editor">
<p>PPEは適切に着脱しなかった場合、着用者や周囲環境を汚染する危険性があります。<br>ここでは複数のPPEを着用する必要がある場合の適切な着脱方法について紹介します。</p>
</div>





























































































<div class="column-group gu-bg-gray">







































<div class="column-block-editor">
<p style="text-align: center"><strong>着用前に</strong></p><ul><li><p>PPEは箱から出したばかりの新品のものを使用しましょう</p></li><li><p>体のサイズにあったものを選びましょう</p></li><li><p>PPEの表面を汚染させないように取り出しましょう</p></li></ul>
</div>
























































































































































</div>









































<div class="column-block-editor">
<h2 class="tit02 heading-line">ガウンと手袋を同時に外す場合</h2>
</div>


















































































<!-- J-stream -->

<div class="column-youtube column-youtube- align-">
  <div class="" >
    <div class="column-iframe">
      <script type="text/javascript" charset="UTF-8" src="https://ssl-cache.stream.ne.jp/www50/eqa969tirx/jmc_pub/jmc_swf/player/t3/if.js"></script>
      <script type="text/javascript">
        jstream_t3.PlayerFactoryIF.create({
        b:"eqa969tirx.eq.webcdn.stream.ne.jp/www50/eqa969tirx/jmc_pub/jmc_swf/player/",
        c:"MTM0NA==",
        m:"Mzc0==",
        s:{
          bskb:"10",
          el:"off",
          fskb:"10",
          
          wp:640,
          
          
          hp:480,
          
          il:"off",
          ip:"off",
          is:"on",
          sbt:"off",
          sn:"",
          tg:"off",
          ti:"off",
        }});
      </script>
      <noscript>
      <div>このコンテンツを見るためにはJavaScriptを有効にしてください。Please enable JavaScript to watch this content.</div>
      </noscript>
    </div>
  </div>
</div>













































<div class="column-block-editor">
<p style="text-align: center"><strong>手順パネルはこちら</strong></p><div class="layout-two-column" data-layout="two-column" data-type="columns"><div data-position="" data-type="column"><div class="media-file-block align-center " data-type="fileBlock" data-display-type="icon" data-icon="http://med.saraya.com/themes/system/images/fileicon/pdf.svg" data-icon-width="216" data-icon-height="250" data-caption="panel_ppe-goggles_w.pdf" data-align="center" data-mid="2901" data-extension="PDF" data-file-size="546440"><div><a href="http://med.saraya.com/infection-control/media-download/2901/3274ce1da66d8b46/PDF/" target="_blank" rel="noopener noreferrer"><img src="http://med.saraya.com/themes/system/images/fileicon/pdf.svg" width="216" height="250" alt="" loading="lazy" decoding="async"></a><p class="caption">panel_ppe-goggles_w.pdf</p></div></div></div><div data-position="" data-type="column"><div class="media-file-block align-center " data-type="fileBlock" data-display-type="icon" data-icon="http://med.saraya.com/themes/system/images/fileicon/pdf.svg" data-icon-width="216" data-icon-height="250" data-caption="panel_ppe-face_w.pdf" data-align="center" data-mid="2892" data-extension="PDF" data-file-size="547638"><div><a href="http://med.saraya.com/infection-control/media-download/2892/506073dde842aab9/PDF/" target="_blank" rel="noopener noreferrer"><img src="http://med.saraya.com/themes/system/images/fileicon/pdf.svg" width="216" height="250" alt="" loading="lazy" decoding="async"></a><p class="caption">panel_ppe-face_w.pdf</p></div></div></div></div><div class="layout-two-column" data-layout="two-column" data-type="columns"><div data-position="" data-type="column"><p style="text-align: center">（ゴーグル編）</p></div><div data-position="" data-type="column"><p style="text-align: center">（フェイスシールド編）</p></div></div>
</div>
































































<div class="column-block-editor">
<h2 class="tit02 heading-line">ガウンと手袋を別々に外す場合</h2>
</div>


















































































<!-- J-stream -->

<div class="column-youtube column-youtube- align-">
  <div class="" >
    <div class="column-iframe">
      <script type="text/javascript" charset="UTF-8" src="https://ssl-cache.stream.ne.jp/www50/eqa969tirx/jmc_pub/jmc_swf/player/t3/if.js"></script>
      <script type="text/javascript">
        jstream_t3.PlayerFactoryIF.create({
        b:"eqa969tirx.eq.webcdn.stream.ne.jp/www50/eqa969tirx/jmc_pub/jmc_swf/player/",
        c:"MTM0NA==",
        m:"Mzcz==",
        s:{
          bskb:"10",
          el:"off",
          fskb:"10",
          
          wp:640,
          
          
          hp:480,
          
          il:"off",
          ip:"off",
          is:"on",
          sbt:"off",
          sn:"",
          tg:"off",
          ti:"off",
        }});
      </script>
      <noscript>
      <div>このコンテンツを見るためにはJavaScriptを有効にしてください。Please enable JavaScript to watch this content.</div>
      </noscript>
    </div>
  </div>
</div>













































<div class="column-block-editor">
<p style="text-align: center"><strong>手順パネルはこちら</strong></p><div class="layout-two-column" data-layout="two-column" data-type="columns"><div data-position="" data-type="column"><div class="media-file-block align-center " data-type="fileBlock" data-display-type="icon" data-icon="http://med.saraya.com/themes/system/images/fileicon/pdf.svg" data-icon-width="216" data-icon-height="250" data-caption="panel_ppe-goggles_s.pdf" data-align="center" data-mid="2891" data-extension="PDF" data-file-size="557893"><div><a href="http://med.saraya.com/infection-control/media-download/2891/70f1f1f0b32b999e/PDF/" target="_blank" rel="noopener noreferrer"><img src="http://med.saraya.com/themes/system/images/fileicon/pdf.svg" width="216" height="250" alt="" loading="lazy" decoding="async"></a><p class="caption">panel_ppe-goggles_s.pdf</p></div></div></div><div data-position="" data-type="column"><div class="media-file-block align-center " data-type="fileBlock" data-display-type="icon" data-icon="http://med.saraya.com/themes/system/images/fileicon/pdf.svg" data-icon-width="216" data-icon-height="250" data-caption="panel_ppe-face_s.pdf" data-align="center" data-mid="2893" data-extension="PDF" data-file-size="560517"><div><a href="http://med.saraya.com/infection-control/media-download/2893/3a8c7db893775318/PDF/" target="_blank" rel="noopener noreferrer"><img src="http://med.saraya.com/themes/system/images/fileicon/pdf.svg" width="216" height="250" alt="" loading="lazy" decoding="async"></a><p class="caption">panel_ppe-face_s.pdf</p></div></div></div></div><div class="layout-two-column" data-layout="two-column" data-type="columns"><div data-position="" data-type="column"><p style="text-align: center">（ゴーグル編）</p></div><div data-position="" data-type="column"><p style="text-align: center">（フェイスシールド編）</p></div></div>
</div>

























































































]]></description>
<category>PPE（個人防護具）</category>
<guid isPermaLink="true">http://med.saraya.com/infection-control/guide/ppe/proc-multi.html</guid>
<pubDate>Tue, 30 Jun 2026 10:37:05 +0900</pubDate>
</item>
<item>
<dc:creator>星田 愛奈</dc:creator>
<title>手指衛生のレベルチェック</title>
<link>http://med.saraya.com/infection-control/guide/hand-hygiene/framework.html</link>
<description><![CDATA[



































































































<div class="column-block-editor">
<h4 class="tit04 heading-line"><span>自施設の手指衛生レベルをチェックしてみよう！</span></h4><p><span>手指衛生自己評価フレームワーク（Hand Hygiene Self-Assessment Framework：HHSAF）は、WHO（世界保健機関）が作成した自施設の手指衛生の推進と実践状況を分析するツールです。WHOが奨める手指衛生多角的戦略の5つの構成要素をもとにした質問に答えることで、施設における手指衛生の実践と推進のレベルを、不十分・必要最低限・中程度・上級の4段階で簡単に評価することができます。<br>診断結果は自動で計算され、レーダーチャートで結果が表示されます。その結果をもとに、改善点を検討し次のステップにつなげることができます。<br>自施設がどのレベルにあるのかチェックし、改善点を見つけて手指衛生のレベルアップを目指しましょう！</span></p>
</div>




























































<!-- media -->
<div class="column-media-center">

<img class="columnImage"
 src="http://med.saraya.com/media/003/202605/mode3_w680-il_hndh_levelcheck.png?v=20260527102549"
 alt="">


</div>




































































<div class="column-block-editor">
<div class="link-button-block align-center " data-type="linkButton" data-align="center"><a href="https://www1.saraya.com/WHO/Reports/edit/" class="link-button-block-link" data-type="button">チェックする</a></div><p style="text-align: center"><strong>（WHO手指衛生自己評価フレームワーク）</strong></p>
</div>

























































































]]></description>
<category>手指衛生</category>
<guid isPermaLink="true">http://med.saraya.com/infection-control/guide/hand-hygiene/framework.html</guid>
<pubDate>Mon, 29 Jun 2026 17:13:12 +0900</pubDate>
</item>
<item>
<dc:creator>星田 愛奈</dc:creator>
<title>原液・ディスポーザブルのススメ</title>
<link>http://med.saraya.com/infection-control/guide/hand-hygiene/disposable.html</link>
<description><![CDATA[



































































































<div class="column-block-editor">
<p>固形石けんは液体石けんに比べて、使用中に細菌汚染する頻度が高いとの報告があります<sup>1）</sup>。しかし、液体石けんであっても細菌汚染が起こり得る<sup>1－10）</sup>ため、注意が必要です。</p><p class="MsoNormal">石けんが細菌汚染を受ける要因としては、容器の洗浄不足、原液を希釈調製する際の水の汚染、石けん液の継ぎ足しおよび詰め替えなどがあります<sup>3,5,6,8）</sup>。</p><p class="MsoNormal">細菌で汚染された石けんを用いて手洗いしても手指に汚染細菌は移行しない<sup>11）</sup>という研究報告がある一方で、細菌（セラチア・マルセッセンス）で汚染された石けん液や石けん液ボトル（表面が汚染されたボトル）が医療関連感染のアウトブレイクにつながった可能性を示唆する論文が医療機関から報告されています<sup>2,6,7,9,10）</sup>。</p><p class="MsoNormal">これらのことから、医療施設で使用する手洗い剤は医療関連感染を防止するため、希釈などの調製が必要ない原液タイプで、容器は再利用しないディスポーザブルの製品を選択することがすすめられます。さらに、容器に空気が入らないタイプで容器に触れることなく使用液を吐出できるセンサーを利用したノータッチ式ディスペンサーで使用するのが理想的です。</p><p class="MsoNormal">また、ボトルやディスペンサーの表面が汚染されていることがあるため、手指衛生のあとでそれらに触れないようにするなどの注意が必要です。</p><blockquote><p style="text-align: left"><strong>参考</strong></p><p>1）McBride ME: Microbial Flora of In-Use Soap Products（使用中の石けん製品に存在する細菌）．Applied and Environental Microbiology,48(2):338-341,1984<br>2）Barry MA, Crave DE, Goularte TA, Lichtenberg DA: Serratia marcescens contamination of antiseptic soap containing triclosan : implications for nosocomial infection（トリクロサンを含む抗菌性石けんの セラチア・マルセッセンス による汚染：院内感染への関与）. Infect Control, 5,427-430, 1984<br>3）雨宮一彦，田口文章: 手洗用洗浄液の細菌汚染に関する調査．J Antibact Antifung Agents, 20(9):459-463, 1992<br>4）古田太郎: 手洗い用液体洗浄剤・手指消毒剤に関する最近の話題．FRAGRANCE JOURNAL, 9:59-64, 1993<br>5）境 美代子,杉政美雪,村藤頼子,石金恵子,北川洋子,広上真理子ほか: 病院における手洗い用洗浄液の細菌汚染調査．INFECTION CONTROL, 5(6):98-103, 1996<br>6）Archibald LK, Corl A, Shah B, Schulte M, Arduino MJ, Aguero S et al.: Serratia marcescens Outbreak Associated With Extrinsic Contamination of 1% Chlorxylenol Soap.（1％クロロキシレノール配合石けんの汚染に関連したセラチア・マルセッセンスのアウトブレーク）. Infect Control Hosp Epidemiol, 18:704-709, 1997<br>7）Sartor C, Jacomo V, Duvivier C, Duvivier C, Tissot-Dupont H, Sambuc R et al.: Nosocomial Serratia marcescens Infections Associated With Extrinsic Contamination of A Liquid Nonmedicated Soap.（非薬用液体石けん液の汚染が関係したセラチア・マルセッセンスによる院内感染）. Infect Control Hosp Epidemiol 21:196-199, 2000<br>8）辰巳俊之、長貫太郎、尾家重治、神谷晃.: 液体石けんの微生物汚染．山口医学, 52(5) : 201, 2003<br>9）Rabier V, Bataillon S, Jolivet-Gougeon A, Chapplain JM, Beuchee A, Betremieux P.: Hand washing soap as a source of neonatal Serratia marcescens Outbreak.（小児のセラチア・マルセッセンスによる院内感染アウトブレークの原因になった手洗い石けん）. Acta Paediatre, 97(10):1381-1385, 2008<br>10）Buffet-Batallion S, Rabier V, Betremieux P, Beuchee A, Bauer M, Pladys P, Le Gall e, Cormier M, Jolivet-Gougeon A. Outbreak of Serratia marcescens in a neonatal intensive care unit, contaminated unmedicated liquid soap and risk factors.（NICUにおけるセラチア・マルセッセンスの院内感染アウトブレーク：汚染した非薬用液体石けんとリスク因子） J Hosp Infec, 72:17-22, 2009<br>11）Heinze JE, Yackovich F: Wasing with contaminated bar soap is unlikely to transfer bacteria（細菌汚染された固形石けんで手洗いしても細菌は伝播しない）. Epiderm Inf, 101:135-142, 1988</p></blockquote>
</div>

























































































]]></description>
<category>手指衛生</category>
<guid isPermaLink="true">http://med.saraya.com/infection-control/guide/hand-hygiene/disposable.html</guid>
<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 12:00:21 +0900</pubDate>
</item>
<item>
<dc:creator>星田 愛奈</dc:creator>
<title>ノータッチディスペンサーの有用性</title>
<link>http://med.saraya.com/infection-control/guide/hand-hygiene/notouch.html</link>
<description><![CDATA[



































































































<div class="column-block-editor">
<p>手洗い剤や手指消毒用アルコール製剤の使用液を吐出するディスペンサーは、様々な形状があります。例えば、ポンプを手で押すディスペンサー、肘や足など手以外の部分で押すディスペンサー、センサーに手をかざすだけで使用液が吐出されるノータッチ式ディスペンサーがあります。</p><p class="MsoNormal">手指が直接触れるディスペンサーは、その表面の微生物汚染が報告されています<sup>1、2)</sup>。ディスペンサー表面から手指に移行した微生物の多くは、手洗いや手指消毒の工程で殺菌・除菌が可能と考えられますが、ディスペンサー表面の微生物汚染が原因で医療関連感染が発生したという報告があります<sup>3、4)</sup>。そのため、手洗い剤や手指消毒用アルコール製剤は、汚染されたディスペンサーを介した交差汚染を回避するために、手指を触れなくてもよいノータッチ式ディスペンサーの使用が理想です。また、ノータッチ式にすることで手指が直接触れることによる、ディスペンサーの微生物汚染を回避できるため、交差汚染のリスクを最小限にすることが可能です。</p><p class="MsoNormal"><strong>表　各種ディスペンサーの特徴</strong></p><div class="tableWrapper"><table class=""><tbody><tr><th colspan="1" rowspan="1"><p></p></th><th colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">手押し式</p></th><th colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">肘押し、足踏み式</p></th><th colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">ノータッチ式</p></th></tr><tr><th colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">長所</p></th><td colspan="1" rowspan="1"><ul><li><p>ポンプ式のものは設置が簡便</p></li></ul></td><td colspan="1" rowspan="1"><ul><li><p>手指がディスペンサーに触れないため、手指を介した交差汚染のリスクを低減することができる</p></li></ul></td><td colspan="1" rowspan="1"><ul><li><p>ディスペンサー本体に触れないため、交差汚染のリスクを低減することができる</p></li></ul></td></tr><tr><th colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">短所</p></th><td colspan="1" rowspan="1"><ul><li><p>ポンプ部分やディスペンサー周辺の衛生管理が必要</p></li></ul></td><td colspan="1" rowspan="1"><ul><li><p>専用ディスペンサーの設置が必要</p></li><li><p>レバーやペダル部分の衛生管理が必要</p></li></ul></td><td colspan="1" rowspan="1"><ul><li><p>専用ディスペンサーの設置が必要</p></li><li><p>自動吐出のための電源や電池交換が必要</p></li></ul></td></tr><tr><th colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">交差汚染<br>リスク</p></th><td colspan="3" rowspan="1"><div class="media-image-block align-center" data-type="imageBlock" data-align="center" data-width="100%" data-eid="6482" data-no-lightbox="false"><figure class="" style="max-width: 100%;"><a href="https://med.saraya.com/themes/kansen@medical/handh/dispenser/images/003-yajirushi.gif"><img src="https://med.saraya.com/themes/kansen@medical/handh/dispenser/images/003-yajirushi.gif" class="unit-id-6482" loading="lazy" decoding="async"></a></figure></div></td></tr></tbody></table></div><blockquote><p style="text-align: center">参考文献</p><p>1）McBride ME：Microbial Flora of In-Use Soap Products（使用中の石けん製品に存在する細菌）．Applied and Environmental Microbiology，48(2)：338-341，1984<br>2）Griffith CJ, Malik R, Cooper RA, et al：Environmental Surface Cleanliness and the Potential for Contamination During Handwashing(環境表面の清潔さおよび手洗い中の汚染の可能性)．Am J Infect Control，31(2)：93-96，2003<br>3）Sartor C, Jacomo V, Duvivier C, et al：Nosocomial <em>Serratia marcescens </em>Infections Associated With Extrinsic Contamination of A Liquid Nonmedicated Soap（非抗菌性液体石けんの汚染が関係したセラチア・マルセッセンスによる院内感染）．Infect Control Hosp Epidemiol，21(3)：196-199，2000<br>4）Buffet-Bataillon S, Rabier V, Betremieux P, et al ：Outbreak of <em>Serratia marcescens</em> in a neonatal Intensive Care Unit: Contaminated Unmedicated Liquid Soap and Risk Factors.（NICUにおけるセラチア・マルセッセンスの院内感染アウトブレーク：汚染した非抗菌性液体石けんとリスク因子）．J Hosp Infec，72：17-22，2009</p></blockquote>
</div>

























































































]]></description>
<category>手指衛生</category>
<guid isPermaLink="true">http://med.saraya.com/infection-control/guide/hand-hygiene/notouch.html</guid>
<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 11:57:04 +0900</pubDate>
</item>
<item>
<dc:creator>星田 愛奈</dc:creator>
<title>手指衛生遵守率向上への取り組み</title>
<link>http://med.saraya.com/infection-control/guide/hand-hygiene/compliance.html</link>
<description><![CDATA[



































































































<div class="column-block-editor">
<h4 class="tit04 heading-line">手指衛生遵守率向上と医療関連感染について</h4><p>医療施設において、MRSAやVREなどによる医療関連感染が大きな問題となっています。感染を引き起こす病原体の多くは、汚染された医療従事者の手指を介して伝播すると考えられています<sup>1）</sup>。そのため、手指衛生は、医療関連感染を防止する上で最も重要な手段と考えられており、CDCやWHOを始め多くの専門機関から医療従事者の手指衛生の重要性が呼びかけられています<sup>1-3)</sup>。</p><p>手指衛生を促進するための様々な取り組みやその結果を含めた論文が、数多く報告されています。例えば、手指衛生の観察調査や職員教育、ポスターによる啓蒙などの介入によって手指衛生の遵守率が向上し、その結果、医療関連感染の低下が認められたとの報告があります（表）。特に、手指衛生遵守調査および結果のフィードバックは、手指衛生の実施を促し、遵守率の向上に有効であると考えられます。</p><p>また、手指衛生遵守率向上のためには、一つの介入だけではなく、複数の介入を組み合わせることも重要です。さらに、それらを継続的に実施し、注意喚起や意識づけにつなげることが求められています。</p><p><strong>表　手指衛生遵守率向上のための取り組みと結果</strong></p><div class="tableWrapper"><table class=""><tbody><tr><th colspan="1" rowspan="1"><p>著者</p></th><th colspan="1" rowspan="1"><p>対象</p></th><th colspan="1" rowspan="1"><p>介入内容</p></th><th colspan="1" rowspan="1"><p>手指消毒剤使用量<br>[手指衛生遵守率]<br>介入前→後</p></th><th colspan="1" rowspan="1"><p>医療関連感染<br>介入前→後</p></th></tr><tr><th colspan="1" rowspan="1"><p>Nishioka T<br>(2010)<sup>4）</sup></p></th><td colspan="1" rowspan="1"><p>病院全体</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><ul class="disc"><li><p>全ての洗面台に手指消毒剤設置</p></li><li><p>手荒れ対策(3種類の手指消毒剤採用)</p></li><li><p>ポスター</p></li><li><p>指導、監督</p></li><li><p>ニュースレター</p></li><li><p>使用量調査とフィードバック</p></li></ul></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>病棟：420→610L<br>外来：166→273L</strong></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>MRSA新規検出数：<br>10.3→8.8件<br>(10,000 patient-daysあたり)</strong></p></td></tr><tr><th colspan="1" rowspan="1"><p>Doron SI<br>（2011）<sup>5）</sup></p></th><td colspan="1" rowspan="1"><p>病院全体</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><ul class="disc"><li><p>共有スペースへのディスペンサー設置</p></li><li><p>ポスター、ステッカー</p></li><li><p>教育</p></li><li><p>リーダーからの働きかけ強化</p></li><li><p>直接観察とフィードバック</p></li></ul></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>[72→94%]</strong></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>MRSAとVREの<br>新規感染率減少<br>(1,000 patient-daysあたり)</strong></p></td></tr><tr><th colspan="1" rowspan="1"><p>Hisato A<br>（2011）<sup>6）</sup></p></th><td colspan="1" rowspan="1"><p>病院全体</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><ul class="disc"><li><p>ディスペンサー設置</p></li><li><p>ポスター</p></li><li><p>教育、指導</p></li><li><p>ニュースレター</p></li><li><p>使用量調査とフィードバック</p></li></ul></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>2.93±0.84→8.58±2.93L<br>(1,000 patient-daysあたり)</strong></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>MRSA分離率：<br>12.6±2.5→10.4±1.5%<br>(総依頼検体あたり)</strong></p></td></tr><tr><th colspan="1" rowspan="1"><p>Pittet D<br>（2013）<sup>7）</sup></p></th><td colspan="1" rowspan="1"><p>43病院の<br>55部署</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><ul class="disc"><li><p>手指消毒剤の供給</p></li><li><p>ポスター</p></li><li><p>教育</p></li><li><p>調査結果のフィードバック</p></li></ul></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>[51.0→67.2%]</strong></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">―</p></td></tr><tr><th colspan="1" rowspan="1"><p>Hamada Y<br>（2016）<sup>8）</sup></p></th><td colspan="1" rowspan="1"><p>病院全体</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><ul class="disc"><li><p>外来患者トイレに手指消毒剤設置</p></li><li><p>ポスター</p></li><li><p>依頼文配布</p></li><li><p>カウンター導入</p></li><li><p>直接観察とフィードバック</p></li></ul></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>5.8→11.6L<br>(1,000 patient-daysあたり)</strong></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>MRSA検出率：2.5→1.5<br>(MRSA検出数/延べ入院患者数×1,000)</strong></p></td></tr></tbody></table></div><blockquote><p style="text-align: left"><strong>参考</strong></p><p>1）CDC,APIC,SHEA, How-to Guide: Improving Hand Hygiene -A Guide for Improving Practices among Health Care Workers<br><a class="link" href="http://www.macoalition.org/Initiatives/docs/HandHygieneHowtoGuide.pdf%EF%BC%9A2023%E5%B9%B45%E6%9C%8826%E6%97%A5%E7%8F%BE%E5%9C%A8"><u>http://www.macoalition.org/Initiatives/docs/HandHygieneHowtoGuide.pdf</u>：2023年5月26日現在</a>.<br>2）WHO, WHO Guidelines on Hand Hygiene in Health Care<br><a class="link" href="https://www.who.int/publications/i/item/9789241597906%EF%BC%9A2023%E5%B9%B45%E6%9C%8826%E6%97%A5%E7%8F%BE%E5%9C%A8"><u>https://www.who.int/publications/i/item/9789241597906</u>：2023年5月26日現在</a>.<br>3）Boyce JM, et al. Guideline for hand hygiene in health-care settings. Recommendations of the healthcare infection control practices advisory committee and the HICPAC/SHEA/APIC/IDSA hand hygiene task force, Morbidity and Mortality Weekly Report, 2002, 51:1-45<br>4）西岡達也, 他. 速乾性手指消毒剤による手指衛生の遵守率向上への取り組みとその評価. 環境感染誌. 2010, 25(1):37-40.<br>5）Doron SI, et al. A Multifaceted Approach to Education, Observation, and Feedback in a Successful Hand Hygiene Campaign. Jt Comm J Qual Patient Saf. 2011, 37(1):3-10.<br>6）久斗章広, 他. 手指衛生コンプライアンス指標の向上とMRSA分離率の減少. 環境感染誌. 2011, 26(4):243-8.<br>7）Pittet D, et al. Global implementation of WHO's multimodal strategy for improvement of hand hygiene: a quasi-experimental study. Lancet Infect Disease. 2013, 13(10):843-51.<br>8）浜田幸宏, 他.手指消毒薬倍量キャンペーン実施内容とその効果. 環境感染誌. 2016, 31(1):32-5.</p></blockquote><h4 class="tit04 heading-line">手指衛生遵守の確認方法</h4><p>現状の問題を整理し、手指衛生遵守率向上のための計画的かつ戦略的な取り組みを続けていくためには、手指衛生遵守率を評価し活用していくことが有効です。評価方法には直接観察法と間接観察法があり、施設の状況や必要に応じて選択し実施します（表2）。</p><p><strong>表2　手指衛生遵守率の評価方法</strong></p>
</div>
































































<div class="column-block-editor">
<div class="tableWrapper"><table class=""><tbody><tr><th colspan="1" rowspan="1"><p></p></th><th colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">種類</p></th><th colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">概要</p></th><th colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">長所</p></th><th colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">短所</p></th></tr><tr><th colspan="2" rowspan="1"><p style="text-align: center">直接観察法</p></th><td colspan="1" rowspan="1"><p>第三者が手指衛生が必要な機会と実際に行った回数、さらに手技等を調査する</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>・手指衛生の機会と行動を捉えることができる<br>・詳細を観察することができる（誰が手指衛生を行ったか、良いまたは悪い手指衛生遵守率の因子は何かなど）<br>・手指衛生の手技を評価できる<br>・観察の精度が最も高い</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>・作業時間がかかる<br>・観察者によるばらつきを減らすため、研修により正当性が認められた観察者が必要<br>・観察バイアス＊1、観察者バイアス*2、選択バイアス＊3がかかりやすい<br>・観察方法が標準化されていない</p></td></tr><tr><th colspan="1" rowspan="5"><p style="text-align: center">間接観察法</p></th><th colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">自己申告</p></th><td colspan="1" rowspan="1"><p>聞き取りまたは質問用紙を用いて、手指衛生回数などを調査する</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>・費用が安価である<br>・スタッフ自身が手指衛生行動について考えることができる</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>・実際の遵守より過大評価する<br>・結果を信頼しにくい</p></td></tr><tr><th colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">手指衛生剤の使用量調査（患者・日あたり）</p></th><td colspan="1" rowspan="1"><p>石けんやアルコール手指消毒剤などの使用量を測定する</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>・費用が安価である<br>・総合的な手指衛生活動を反映している（選択バイアスがない）</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>・手指衛生が適切なタイミングで行われているかの情報がない<br>・誰が手指衛生を行ったのかの情報がない（職種別、患者、見舞い客など）<br>・手指衛生の手技を評価することができない<br>・病棟での製剤の長期在庫、結果に影響を与える可能性がある<br>・患者と見舞い客の使用量によって結果に影響を与える<br>・製剤の使用量を正確に測定しなければならない</p></td></tr><tr><th colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">自動モニタリングシステム</p></th><td colspan="1" rowspan="1"><p>無線デバイスを内蔵した石けんやアルコール手指消毒剤のディスペンサーを用いて手指衛生回数に関する情報を得る</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>・観察バイアス、観察者バイアスの影響を受けない<br>・労力削減、解析時間の短縮につながる</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>・設置およびメンテナンス費用が高額<br>・手指衛生の手技を評価することができない</p></td></tr><tr><th colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">ビデオ監視</p></th><td colspan="1" rowspan="1"><p>なるべく目立たない場所にビデオカメラを設置し、手指衛生行動を観察する</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>・観察時間の選択バイアスがない<br>・観察バイアスを最小限にできる<br>・多くの患者ケアエリアを確認できる</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>・設置およびメンテナンス費用が高額<br>・録画記録を見直さなければならない<br>・カメラの撮影範囲に限度があるためバイアスとなり得る<br>・患者やスタッフのプライバシーの保護に留意する必要がある</p></td></tr><tr><th colspan="1" rowspan="1"><p style="text-align: center">医療関連感染率</p></th><td colspan="1" rowspan="1"><p>薬剤耐性菌の伝播率や医療関連感染率を用いる</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>・手指衛生遵守のアウトカムである医療関連感染率の減少で評価できる<br>・施設によって既に収集されている場合が多いため、新たにデータを収集する必要がない</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>手指衛生と医療関連感染の関係性に他の要因（患者の病状や他の感染対策）が混在する可能性がある</p></td></tr></tbody></table></div>
</div>
































































<div class="column-block-editor">
<p><span style="font-size: 0.8em" data-font-size="0.8em">＊1 ホーソン効果とも呼ばれる。観察者の存在は、手指衛生行動を改善させる<br>＊2 観察者によって結果が異なる<br>＊3 体系的に選ばれた、時間、ケア場面、部門、医療従事者、観察のための機会は、全体の手指衛生遵守を反映していない</span></p><blockquote><p style="text-align: left"><strong>参考</strong></p><p>9）World Health Organization. WHO guidelines on hand hygiene in health care: First global patient safety challenge clean care is safer care.<br><a class="link" href="https://www.who.int/publications/i/item/9789241597906">https://www.who.int/publications/i/item/9789241597906</a> : 2023年5月26日現在.<br>10)Haas JP, et al. Measurement of compliance with hand hygiene. J Hosp Infect 2007 ; 66（1） : 6-14.<br><a class="link" href="https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17276546/%EF%BC%9A2023%E5%B9%B45%E6%9C%8826%E6%97%A5%E7%8F%BE%E5%9C%A8">https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17276546/：2023年5月26日現在</a>.</p></blockquote><h4 class="tit04 heading-line">手指衛生遵守率を改善するための取り組み</h4><p>「手指衛生を可能、簡単、行いやすくする」、「教育」、「定期的な観察とフィードバック」、「現場のリマインダー（注意喚起）」、「施設における安全風土の改善」など戦略的な取り組みが必要です。そして、このような戦略は単独で行わず、複数組み合わせて行うとより効果的です。</p><h4>手指衛生を可能、簡単、行いやすくする</h4><p>作業場所から腕を伸ばせば届く位置にアルコール手指消毒剤を設置することが遵守率を改善するための重要なポイントです。そのため、アルコール手指消毒剤を各病室の出入り口や、誤飲などの心配がない場合は各ベッドサイドに設置します。また、携帯用の容器を個人が携帯することも検討します。ユニフォームに装着できる専用のコードリールやウエストポーチなどを用いて個人にアルコール手指消毒剤を携帯させることで、手指衛生の遵守率が向上した、あるいは新規MRSA保菌者数が減少したことが報告されています<sup>13,14）</sup>。手洗い設備には、常に石けんと流水による手洗いができるように、石けんとペーパータオルを準備します。</p><h4>教育</h4><p>手指衛生促進のための主な教育項目は、①微生物を患者に伝播させてしまう潜在的リスク、②患者からの微生物による医療従事者への定着もしくは感染の潜在的リスク、③医療関連感染に伴う罹患率、死亡率、コスト、④いつ手指衛生が必要であるか、⑤適切な手指衛生方法（薬剤の選択、手技など）、⑥ハンドケアの必要性などがあげられます<sup>15）</sup>。1回限りの教育的介入の効果は、短期間でしかないとされているため<sup>15）</sup>、継続して教育を行うことが重要です。</p><h4>定期的な観察とフィードバック</h4><p>定期的な観察を行い評価する項目としては、直接観察による手指衛生遵守の状況、石けんとアルコール手指消毒剤の使用量、手指衛生に関する病棟設備の状況、医療関連感染と手指衛生に関する医療従事者の知識レベルなどがあげられます<sup>16）</sup>。そして、その結果を現場にフィードバックすることは手指衛生に関する認識を高めるために非常に重要です。また、定期的な観察を継続することで、手指衛生遵守改善の介入が行われた場合にその介入の効果を評価することができます。</p><h4>現場のリマインダー（注意喚起）</h4><p>現場でのリマインダーは、医療従事者に手指衛生の重要性および適切なタイミングと方法について再認識してもらうための手段です<sup>16）</sup>。また患者や面会者に対しては、手指衛生に関する情報を提供するための手段でもあります<sup>16）</sup>。現場でのリマインダーは、ポスターや手指衛生の手順パネルが代表的ですが、その他にパソコンの壁紙やスクリーンセーバー、病院内ニュースレターを活用するなど、手指衛生を医療従事者に常に思い出してもらう環境をつくることが重要です。</p><h4>施設における安全風土の改善</h4><p>施設の安全風土の改善は、個人、施設などすべてのレベルにおいて手指衛生の促進を最優先で考慮し、患者安全に関する自覚を促す環境と認識を作り上げることです<sup>16）</sup>。施設における安全風土の改善には、個人レベルおよび施設レベルで、積極的に手指衛生改善戦略に取り組むこと、自己効力感を高めることが含まれます<sup>16）</sup>。また、医療従事者と患者の関係において、医療従事者は患者を考慮して正しい手指衛生を実施すること、そして患者も手指衛生を意識・理解し、正しい手指衛生を実施するよう医療従事者へ働きかけることが重要です。</p><h4>多面的な戦略</h4><p>手指衛生の実施を促進するために、複数の戦略を組み合わせた多面的な戦略は、手指衛生の遵守を向上させるために有効であることが報告されています<sup>17,18）</sup>。</p>
</div>





























































































<div class="column-group gu-bg-gray">







































<div class="column-block-editor">
<p style="text-align: left"><strong>参考</strong></p><p>13） 脇坂浩. 携帯型手指消毒薬の導入と手指衛生教育による手指衛生遵守率への効果. 環境感染誌 2009 ; 24（1） : 47-52.<br>14） 横山みゆき, 他. 速乾性擦式消毒用アルコール製剤を携帯して使用することがNICUの新規MRSA保菌患者に与える影響. 日本新生児看護学会 2010 ; 16（1） : 25-27.<br>15） Boyce JM, et al ; Healthcare Infection Control Practices Advisory Committee ; HICPAC/SHEA/APIC/IDSA Hand Hygiene Task Force.<br>Guideline for hand hygiene in health-care settings. Recommendations of the Healthcare Infection Control Practices Advisory Committee and the HICPAC/SHEA/APIC/IDSA Hand Hygiene Task Force. Society for Healthcare Epidemiology of America/Association for Professionals in Infection Control/Infectious Diseases Society of America. MMWR Recomm Rep. 2002 ; 51（RR-16） : 1-45.<br><a class="link" href="http://www.cdc.gov/mmwr/PDF/RR/RR5116.pdf"><u>http://www.cdc.gov/mmwr/PDF/RR/RR5116.pdf</u></a> : 2023年5月19日現在.<br>16） World Health Organization. Guide to implementation : A guide to the implementation of the WHO multimodal hand hygiene Improvement Strategy.<br><a class="link" href="http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/70030/1/WHO_IER_PSP_2009.02_eng.pdf?ua=1"><u>http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/70030/1/WHO_IER_PSP_2009.02_eng.pdf?ua=1</u></a> : 2023年5月19日現在.<br>17） Naikoba S, et al. The effectiveness of interventions aimed at increasing handwashing in healthcare workers - a systematic review. J Hosp Infect 2001 ; 47（3） : 173-180.<br>18） Huis A, et al. A systematic review of hand hygiene improvement strategies: a behavioural approach. Implement Sci 2012 ; 7 : 92. doi : 10.1186/1748-5908-7-92.</p>
</div>
























































































































































</div>


































































]]></description>
<category>手指衛生</category>
<guid isPermaLink="true">http://med.saraya.com/infection-control/guide/hand-hygiene/compliance.html</guid>
<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 11:43:36 +0900</pubDate>
</item>
</channel>
</rss>
